Wolontariat w praktyce: doświadczenia projektowe i nawiązanie współpracy z innymi wolontariatami.

Wolontariat to wyraz realnej gotowości do pomocy; może się w niego zaangażować każdy, wybierając obszar zgodny z wiekiem, doświadczeniem, zawodem i dostępnością czasu. Ludzkie zdolności — fizyczne i psychiczne — stanowią potencjał, który można rozwijać indywidualnie i zbiorowo. Siła wolontariatu leży w ludziach i ich chęci niesienia pomocy, a aktywność wolontariacka znajduje zastosowanie w wielu sektorach, takich jak edukacja, kultura czy opieka.^[1] Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie tego zjawiska w praktyce, na przykładzie kilku, zróżnicowanych pod względem działalności i celów statutowych, organizacji pozarządowych.

Jedną z organizacji, która zajmuje się wzmacnianiem kapitału społecznego i ludzkiego, poprzez stwarzanie więzi opartych na zaufaniu społecznym jest „Stowarzyszenie WIOSNA”. Realizuje ono swój wewnętrzny projekt pt. „Akademia Przyszłości”, której byłem jednym z realizatorów w ostatniej edycji 2024/2025 jako wolontariusz. Od 2003 roku Akademia Przyszłości wspiera dzieci, które mają słabą wiarę we własne możliwości i niską samoocenę. Tworzy bezpieczne, sprzyjające rozwojowi środowisko, w którym młody człowiek spotyka dorosłego — wolontariusza — gotowego poświęcić mu swój czas i uwagę oraz pełnić rolę mądrego towarzysza. Organizacja dostarcza narzędzi i doświadczeń, które pomagają pokonać dotychczasowe bariery i przygotowują do samodzielnego funkcjonowania w dorosłym życiu, przede wszystkim wzmacniając poczucie wartości dziecka. W porozumieniu ze szkołami stowarzyszenie dociera do uczniów borykających się z problemami z samooceną, relacjami czy nauką.

Każde dziecko otrzymuje indywidualne wsparcie wolontariusza — spotkania odbywają się średnio co 1–2 tygodnie i trwają minimum godzinę. Wolontariusz pomaga odkryć źródła trudności, zrozumieć je, wspólnie znaleźć rozwiązania i rozwijać mocne strony podopiecznego. Praca prowadzona jest według sprawdzonej i bezpiecznej metodologii opracowanej przez Akademię. Postępy dziecka są zapisywane w Indeksie Sukcesów, finansowanym przez darczyńcę — dostępny jest też wariant online, umożliwiający bieżące monitorowanie rozwoju. Na zakończenie edycji organizowana jest Gala Sukcesów, podczas której dzieci celebrują osiągnięte efekty swojej pracy z wolontariuszami.^[2]

Organizacją pozarządową, która realizuje podobne cele jest Stowarzyszenie mali bracia Ubogich. Jak słusznie zauważyło, kontakt międzyludzki należy do podstawowych potrzeb człowieka. Współcześnie samotność stała się jednym z poważniejszych problemów społecznych — dotyka osoby w różnym wieku, jednak najbardziej narażeni są seniorzy, którzy często dysponują ograniczonymi zasobami i mniejszymi możliwościami radzenia sobie z izolacją. Izolacja społeczna u osób starszych negatywnie odbija się zarówno na ich zdrowiu psychicznym, jak i fizycznym. W odpowiedzi na narastające zjawisko samotności Stowarzyszenie uruchomiło autorski Program „Obecność”, którego celem jest organizowanie wolontariatu towarzyszącego dla osób starszych doświadczających osamotnienia. Jako wolontariusz regularnie odwiedzam seniorów w ich mieszkaniach, nawiązuję z nimi długofalowe relacje oparte na zaufaniu i przyjaźni oraz wspieram ich w przezwyciężaniu izolacji — poprzez aktywizację i tworzenie trwałych, wartościowych więzi. Poza systematycznymi odwiedzinami program przewiduje także wydarzenia okolicznościowe, takie jak spotkania świąteczne, oraz inicjatywy jednorazowe — np. „Wakacje jednego dnia”, umożliwiające wspólne spędzenie czasu podczas letnich dni.^[3]

Dodatkowo Stowarzyszenie współpracuje z kilkunastoma organizacjami pozarządowymi przy kampanii społeczno-edukacyjnej „Napisz Testament”, która ma zachęcać do sporządzania testamentów na różnych etapach dorosłego życia i uwzględniania w nich celów społecznych. Kampania ma za zadanie zwiększać świadomość korzyści płynących z posiadania testamentu oraz informować, jak poprawnie przygotować ten dokument, jak zabezpieczy on bliskich oraz jakie wymogi formalne trzeba spełnić, by był ważny.^[4]

Mówiąc o podmiocie, który oprócz działalności krzewiącej społeczeństwa lokalne zajmuje się także troską o rozwój Ojczyzny jest Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej. Podejmuje działania na rzecz poszerzania wiedzy z zakresu historii Polski, ze szczególnym uwzględnieniem historii najnowszej oraz popularyzacji zagadnień związanych z bieżącymi sprawami polskiego życia publicznego.^[5] Jest to możliwe m. in. dzięki finansowaniu projektów ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności.

Jednym z nich jest zorganizowany w tym roku w Poznaniu "Namioty Patrioty". Podczas tego wydarzenia dzieci jak i dorośli mieli okazję rozwinąć swoją wiedzę historyczną oraz wziąć udział w przygotowanych atrakcjach, takich jak gry planszowe, kolorowanki, quizy oraz rzuty do celu. Dzięki współpracy z Muzeum Broni Pancernej możliwe było wystawienie stoiska podczas pikniku militarnego oraz IPN Poznań, który ufundował nagrody książkowe oraz gry planszowe. Z kolei Prezes Instytutu Pamięci Narodowej objął wydarzenie patronatem.

Co ciekawe, możliwe jest zgłoszenie swojego pomysłu na projekt w ramach ogłaszanych konkursów, w których udział mogą brać nie tylko wolontariusze Stowarzyszenia, ale także osoby niezwiązane bezpośrednio z organizacją. Dzięki uzyskanym minigrantom można realizować swój autorski pomysł, skupiony wokół konkretnego wydarzenia historycznego lub wzmacniania społeczności lokalnej.

Działalność wolontariacka stanowi istotny element zdrowego społeczeństwa XXI wieku.

Wzmacnia on więzi społeczne poprzez niesienie nieodpłatnej pomocy innym, skutkującym budowanie nowych relacji i sieci kontaktów. Ponadto, przyczynia się do wzrostu świadomości narodu w sferze pochodzenia i historii przodków, uwrażliwiając ich na krzywdy, których doznali, stwarzając człowieka ukierunkowanego na pokojowe współżycie z innymi grupami społecznymi.

Grzegorz Wajrach

Bibliografia

A. Roguska, Wolontariat - działania na rzecz jednostki i społeczeństwa, [w:] Wolontariat w teorii i praktyce, red. nauk. M. Danielak-Chomać, B. Dobrowolska, A. Roguska, Wydawca: Fundacja na rzecz dzieci i młodzieży „SZANSA”, Siedlce 2010, s. 30-31

https://akademiaprzyszlosci.org.pl/

https://www.malibracia.org.pl/

https://publuu.com/flip-book/422688/1786317/page/18

https://studencidlarp.pl/o-nas

[1]A. Roguska, Wolontariat - działania na rzecz jednostki i społeczeństwa, [w:] Wolontariat w teorii i praktyce, red. nauk. M.

Danielak-Chomać, B. Dobrowolska, A. Roguska, Wydawca: Fundacja na rzecz dzieci i młodzieży „SZANSA”, Siedlce 2010, s. 30-31

[2]https://akademiaprzyszlosci.org.pl/

[3]https://www.malibracia.org.pl/

[4]https://publuu.com/flip-book/422688/1786317/page/18

[5]https://studencidlarp.pl/o-nas

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.