Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /modules/mod_menu/helper.php on line 97

Młode pokolenie w obliczu nowych wyzwań zawodowych – wpływ organizacji i fundacji pozarządowych na kształcenie świadomości społecznej i aktywizację  młodzieży w samorządzie lokalnym na przykładzie Fundacji Centrum im. Władysława Grabskiego

 

Współczesny świat narzuca na młodych ludzi coraz nowsze wymagania. Wielu rzeczy nie sposób nauczyć się na wstępnym etapie edukacji, a ukończone studia mogą okazać się niewystarczające by spełnić oczekiwania potencjalnych pracodawców. Często na studiach brakuje wiedzy praktycznej a program nauczania przeładowany jest zagadnieniami teoretycznymi.

Obecnie rolę kształcącą kompetencje społeczne młodego pokolenia, wspólnie z uczelniami, pełnią również organizacje pozarządowe i fundacje. Osoby poszukujące wiedzy i chcące działać społecznie nie muszą ograniczać się do wiedzy przekazywanej na studiach. W 2025 roku w Polsce funkcjonowało około 160 tysięcy organizacji pozarządowych, z czego około jedną czwartą stanowiły fundacje (dane NGO.pl). Pośród działających w Polsce fundacji, nastawionych na kształcenie społeczne młodego pokolenia, istnieje jedna, z którą miałem styczność. Jest nią Fundacja Centrum im. Władysława Grabskiego, zwana również Centrum Grabskiego.

Centrum Grabskiego to fundacja zajmująca się rozpowszechnianiem wiedzy w zakresie historii, polityki oraz finansów. Zrzesza ekspertów od ekonomii oraz historii a także publikuje raporty i analizy dotyczące dziedziny ekonomii (co najmniej 3 raporty i 2 analizy w latach 2015-2017).

Fundacja oferuje wiele inicjatyw skierowanych do młodego pokolenia, nastawionych na jego edukację w zakresie m.in. gospodarki, mediów i działania samorządów. Należą do nich akademie, które w różnych odsłonach organizowane są od 2013 roku. Są to inicjatywy skierowane, w różnych kombinacjach, do młodzieży licealnej, studenckiej i absolwenckiej. Fundacja Grabskiego organizowała co najmniej trzy rodzaje akademii: Akademię Nowych Mediów (2022), Akademię Patriotyzmu (2019, 2021, 2022, 2023) oraz Akademię Samorządu (2013-2014, 2020-2021, 2021, 2022-2023 i 2023-2024). Comiesięczne weekendowe zjazdy, podczas których realizowano akademie, odbywały się w różnych miejscach: Warszawa, Falenty, Dosłońce, i Kraków (Akademia Nowych mediów), głównie Kraków i Warszawa (Akademia Patriotyzmu) oraz głównie Kraków (Akademia Samorządu).

Najstarszą i odbywająca się w największej częstotliwości (stan na 2025 rok) inicjatywą Fundacji o charakterze akademii jest Akademia Samorządu. Jest to projekt przeznaczony dla uczniów, studentów i osób do 30 roku życia. W jego ramach odbywają się warsztaty i wykłady, prowadzone przez ekspertów z zakresu spraw społecznych: gospodarki, prawa, polityki itd. Na przestrzeni lat inicjatywa posiadała wielu partnerów (m.in. KGHM, Totalizator Sportowy, Fundacja LOTTO, Fundacja Empiria i Wiedza czy Bank Gospodarstwa Krajowego) i była realizowana w ramach różnych programów (Erasmus+, Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO czy Kultura-Interwencje).

Pierwsza edycja Akademii Samorządu odbyła się w latach 2013-2014 przy współpracy samorządu Województwa Małopolskiego i Instytutu Łukasiewicza. W okresie listopad 2013 – czerwiec 2014 zorganizowano siedem zjazdów i kilkanaście spotkań zawierających debaty i warsztaty.

Projekt został reaktywowany w 2020 roku, odbywając się regularnie (corocznie) przez kolejne lata do 2024 roku (edycja 2023-2024). W 2023 roku, w trakcie V edycji akademii, w okresie grudzień-czerwiec, w Krakowie odbyły się cztery zjazdy (miałem okazję uczestniczyć w dwóch z nich). Podczas pierwszego zjazdu (grudzień) jako uczestnicy zgłębialiśmy wiedzę z zakresu komunikacji medialnej w samorządach (warsztaty prowadzone przez dr hab. Klaudię Cymanow-Sosin oraz red. Dominikę Kossakowską z Radia Kraków dotyczące informacji w samorządach i komunikacji medialnej) oraz mechanizmów działania manipulacji i sposobów jej wykrywania. Podczas zajęć przeprowadzono również symulację debaty na wybrany temat, w której uczestniczyli wybrani uczestnicy akademii.

Podczas kwietniowego zjazdu jednym z prelegentów, prowadzącym zajęcia, był krakowski radny dzielnicowy – Michał Barnaś – który przekazywał uczestnikom wiedzę na temat funkcjonowania dzielnic miejskich. Podczas tych zajęć dyskutowano również na temat aktywizacji młodego pokolenia w samorządach. Tematyka innych warsztatów zjazdu dotyczyła zakładania Młodzieżowych Rad gmin i Rad województw – jeden z elementów aktywizacji młodego pokolenia, kształcący jego świadomość społeczno-polityczną oraz wpływ na lokalną społeczność. Program zjazdu zawierał również praktyczne zagadnienia dotyczące zakresu kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, zajęcia dotyczące prawnych aspektów funkcjonowania samorządu oraz debatę między uczestnikami akademii na temat aktywności młodzieży.

Innym projektem Centrum Grabskiego, w których uczestniczyłem, jest Centrum Myśli Narodowej, realizujące inicjatywy takie jak „Spotkania wtorkowe” (cykliczne spotkania, organizowane raz w tygodniu, podczas których poruszane są tematy społeczne – dotyczące wydarzeń współczesnych - oraz historyczne), oraz wywiady publikowane w serwisie YouTube, na kanale pt. „Centrum Myśli Narodowej”: dwa programy z wywiadami z ekspertami oraz pasjonatami gospodarki („Spotkania z ekonomią”) i historii („Historia po godzinach”).

Od lat Fundacja Centrum im. Władysława Grabskiego zaangażowana jest w różne projekty, obejmujące akademie, debaty, dyskusje, wywiady, raporty oraz analizy. Szczególnie te pierwsze – akademie - mają istotną rolę w bezpośrednim kształceniu świadomości społecznej i wspieraniu aktywizacji młodego pokolenia. Dzięki inicjatywom takim jak „Akademia Samorządu”, zainteresowana nimi młodzież ma okazję poznać aspekty działalności samorządów i powiązanych z nimi instytucji (np. medialnych) oraz zgłębić wiedzę praktyczną (podczas warsztatów z ekspertami i praktykami – samorządowcami - przekazującymi wiedzę z zakresu samorządu lokalnego i działalności publicznej). Inicjatywa ta może służyć jako uzupełnienie nauki odbywanej w trakcie studiów, szczególnie dla osób, które są jeszcze w wieku licealnym.

Chociaż Studenci dla Rzeczypospolitej funkcjonują jako Stowarzyszenie, dzielą z Fundacją Grabskiego chociażby format akademii. Akademia Skolimowska – inicjatywa corocznych akademii, organizowana od 2011 roku przez Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej – to projekt kształcący młode pokolenie w duchu pamięci o historii oraz świadomości w zakresie obecnych kontekstów politycznych. Podczas zjazdów akademii występują osoby ze świata polityki, historii i gospodarki. Myślę, że Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej, organizując coroczną Akademię Skolimowską, zainspirowane inicjatywami Centrum Grabskiego, mogłoby położyć większy nacisk na kształcenie młodzieży w temacie współczesnego życia różnych lokalnych społeczności, również w połączeniu z jakże istotnym dla Stowarzyszenia wymiarem historycznym.

 

Dominik Saczko



Źródła informacji:

https://fakty.ngo.pl/fakt/liczba-ngo-w-polsce

https://studencidlarp.pl/dokonania/projekty-zrealizowane-w-ramach-programu-proo/263-akademia-skolimowska

https://centrumgrabskiego.pl/projekty/

https://akademiasamorzadu.pl/o-projekcie/

https://www.facebook.com/akademia.samorzadu/posts/pfbid02cnaAZfp6Tm6rUXJZigBp18gR4N83YtJgFVnabt7Ws6Agk1guf9UE1XY5Js5BVpNAl

https://www.facebook.com/akademia.samorzadu/posts/pfbid02LSjmCiU79BnKwegFAAojwiiyJCu5Hni4sercUjyVf8yW5WETWbWzSZkXCodZqP1ul

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid0fqiGwcthhyrYYEvmurMg3YamsJ2uZQpBtbZd9tWvG7ZLTHkcQWkFMevvjf5CR3rQl

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid02JpbhE1tNtGeGDCTvMPH28Th6CvjJGVnyRsQkEoxXGfbPd1Yfq3w1PBRMLcPittGbl

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid0LxmiwfvHsdFLC3K278i7MNrybgUQj8HqkcWifoxcEQzJMpbY8tETsTiJsH9763kGl

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid0FGxWJrG237hCUNKT4j5LDmwoKs9hitEYBhyBx3Dpm3pg6RgCyd9srg3Fykv15fyDl

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid0SA5mY4sb5tTvgGM35sxeCM78TCc355u7eHnGJKvae9fbBbqpBdLkM4YPFcZ9GHmUl

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid02UWV7BydwBtYrQQZQ3PutkP47wHD89BufBbZ3EHh2xd18X8pv14y8JHCPgGDzHX35l

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid0XLjkxn233jBmye6ozSq2mzaTvHukMniVsugqJFTFKP7QAE5QcNE47RRNH4Vft5dHl

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid037iUbyTZTvqvjp4415ciT9b7PTQFq7XX8rYCXsYWaWMavPquoJjjcxafGKBtLdb8fl

https://www.facebook.com/fundacjacentrumgrabskiego/posts/pfbid024TmDPhvAysP3Hc8Gz58i88ZRvaiD17n9sRBT1bmVvtJg3dC5ZL17WeguUsihxksYl

 

https://www.youtube.com/@historiapogodzinach5669/videos

 

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

Zapraszamy na prelekcję prawnika, Pana dra Tomasza Kality, poświęconej podstawowym zagadnieniom prawa spadkowego, jak tematom takim jak składanie pism, czy wizyta w sądzie. Odbędzie się ona w najblizszy poniedziałek o godz. 11 w Ośrodku Wsparcia dla Osób Starszych - Klubie Samopomocy Caritas Archidecezji Krakowskiej. Prelekcję kierujemy dla osób w każdym wieku - młodszym, jak i starszym.

 

Jeśli chcesz wiedzieć, na czym polega dziedziczenie, jak powinien być sporządzony testament, albo jak się zachować, kiedy trzeba będzie stanąć przed sądem, np. w sprawie spadkowej - zapraszamy.

 

Wstęp wolny!

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

Małe gesty, wielkie znaczenie - jak wolontariat z seniorami łączy pokolenia

 

W świecie zdominowanym przez szybkie tempo życia, postęp technologiczny i ciągłe zmiany społeczne, łatwo zapomnieć, jak cenne mogą być proste, ludzkie gesty. Wolontariat międzypokoleniowy nie tylko daje młodym ludziom okazję do realnego wsparcia seniorów, ale również buduje mosty porozumienia, które mają potencjał kształtować bardziej empatyczne i spójne społeczeństwo. Doskonałym przykładem takiej inicjatywy są działania Stowarzyszenia Studenci dla Rzeczypospolitej, które w 2025 roku zrealizowało dwa wyjątkowe wydarzenia w ramach minigrantu „Solidarność międzypokoleniowa”.

 

Kraków - spotkanie z prawnikiem i wymiana doświadczeń

 

Pierwsze z wydarzeń odbyło się w Krakowie i przyciągnęło uwagę seniorów, studentów oraz młodych dorosłych zainteresowanych tematyką prawa spadkowego. Wydarzenie miało charakter edukacyjny - zaproszony prawnik w przystępny sposób przybliżył uczestnikom kluczowe zagadnienia z zakresu dziedziczenia. Poruszono m.in. tematykę porządku dziedziczenia ustawowego, różnych form testamentów, ich mocy prawnej, a także omówiono konsekwencje rozmaitych zapisów testamentowych oraz sposoby nabycia i podziału spadku po śmierci spadkodawcy. To, co jednak sprawiło, że wydarzenie miało wyjątkowy wymiar, to możliwość autentycznej rozmowy między pokoleniami. Młodsze osoby mogły nie tylko pogłębić swoją wiedzę prawną, ale też wysłuchać realnych historii i przemyśleń starszych uczestników. Dla wielu z nich było to pierwsze zetknięcie z tak osobistym spojrzeniem na kwestie dziedziczenia - nie jako suchego przepisu prawnego, lecz jako żywego, często emocjonalnego doświadczenia. Wspólne rozmowy po części formalnej spotkania pozwoliły na głębsze zrozumienie perspektyw życiowych seniorów, ich lęków, dylematów i nadziei związanych z przekazywaniem dorobku życia.

Takie wydarzenie mogło stać się impulsem do dalszych rozmów w rodzinach uczestników, zachęcając do otwartego dzielenia się wiedzą i wspólnego wyjaśniania wątpliwości. Z kolei dla seniorów była to szansa na poczucie, że ich głos jest słyszany i ceniony. W atmosferze wzajemnego szacunku i uważności naturalnie budowały się relacje oparte na zaufaniu i wspólnym doświadczeniu.

 

Warszawa - spotkanie z historią i świąteczna solidarność

 

Drugim ważnym wydarzeniem było spotkanie zorganizowane w Warszawie, w Domu Powstańców Warszawskich. Dom ten pełni funkcję miejsca dziennego pobytu, która jest przestrzenią do relaksu, odpoczynku, wspólnego spędzania czasu oraz międzypokoleniowych spotkań. Powstańcy Warszawscy mają tu możliwość m.in. spożycia ciepłego posiłku, uczestnictwa w zajęciach usprawniających ruchowo, brania udziału w wydarzeniach o charakterze kulturalnym. Spotkanie stało się okazją do osobistego wyrażenia wdzięczności wobec Powstańców - przez obecność, rozmowę i wspólne przeżywanie chwili. W ramach działania seniorzy otrzymali przygotowane przez inicjatorów paczki świąteczne - gest drobny, a jednocześnie pełen symbolicznego znaczenia. Akcji towarzyszyło wspólne śpiewanie kolęd oraz pieśni powstańczych, co stworzyło wyjątkową, pełną wzruszeń atmosferę. Te kilka godzin spędzonych razem stały się czymś znacznie więcej niż tylko miłym akcentem świątecznym. Wcześniej wspomniane wspólne śpiewy, rozmowy i obecność wolontariuszy przy seniorach zbudowały nić porozumienia i emocjonalnej bliskości.

 

Dla młodych ludzi to była bezcenna lekcja historii z pierwszej ręki – opowieści Powstańców pozwalały spojrzeć na znane z podręczników wydarzenia z zupełnie nowej perspektywy. Rozmowy dotyczyły nie tylko faktów historycznych, ale również osobistych refleksji seniorów - niektórzy mówili o swoim poczuciu obowiązku, inni o wątpliwościach czy nawet sprzecznych emocjach związanych z określaniem ich mianem bohaterów. To pokazuje, że słuchanie historii Powstańców nie jest tylko aktem pamięci, ale też głębokim aktem poznania. Każda opowieść to drzwi do zrozumienia tego, jak zmieniała się Polska, wartości i jaką cenę za wolność płaciły wcześniejsze pokolenia. Dla młodych uczestników spotkanie było okazją nie tylko do poszerzenia wiedzy, ale też do przewartościowania własnego spojrzenia na odpowiedzialność obywatelską i wspólnotę narodową.

 

Wspólna obecność - wartość ponad wszystko

 

Oba wydarzenia - choć różne w formie - łączył jeden, fundamentalny element: potrzeba obecności i rozmowy. Zarówno w Krakowie, jak i w Warszawie, seniorzy wielokrotnie podkreślali, że najważniejszym aspektem spotkań jest dla nich samo to, że ktoś przychodzi, chce ich wysłuchać i spędzić z nimi czas. Nie chodzi o wielkie deklaracje czy gesty - wystarczy autentyczna uważność i chęć bycia razem. Tego typu inicjatywy po raz kolejny pokazują, że solidarność międzypokoleniowa nie musi oznaczać spektakularnych działań. Czasem wystarczy rozmowa przy herbacie, wspólne śpiewanie, dzielenie się doświadczeniem czy okazanie zainteresowania tematem, który może wydawać się odległy - jak prawo spadkowe. A jednak, to właśnie te codzienne gesty budują trwałe fundamenty wzajemnego zrozumienia.

 

Patryk Bogdan

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

Muli Bwanji, czyli Misje w Zambii – Ewangelizacja zaczyna się od kromki chleba

 

Z dumą zapraszamy na wyjątkowy wykład Łukasza Żmudy – naszego członka i wolontariusza – który opowie o swoim doświadczeniu misyjnym w Zambii.

 

Czego się dowiesz?

🌍 Jak wygląda codzienność na misji

🤔 Co najbardziej zaskoczyło Łukasza

🧳 Jak samodzielnie przygotować się do wyjazdu misyjnego

🌱 Dlaczego „ewangelizacja zaczyna się od kromki chleba”

 

🔗 Łukasz brał udział w misji w ramach projektu @projektzambia

 

📅 Przed wykładem odbędzie się spotkanie rekrutacyjne naszego stowarzyszenia, na które również serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych działaniem i formacją - https://fb.me/e/5D2sJuHn9

 

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

🌹  Zapraszamy serdecznie na świąteczne warsztaty florystyczne, podczas których zanurzymy się w magiczny świat roślin, zapachów i twórczej atmosfery.

 

Porozmawiamy o tym, z jakimi narzędziami pracuje florysta, jakie materiały warto wybierać oraz jak przygotować sobie wygodne, inspirujące stanowisko pracy. Po krótkim wstępie teoretycznym przejdziemy do najprzyjemniejszej części - wspólnego tworzenia!

 

 💐  Każdy uczestnik przygotuje własny stroik świąteczny oraz niewielką dekorację z żywych roślin, idealną do wprowadzenia świątecznego klimatu w domu. 🌠

 

Całe spotkanie potrwa około 2,5 godziny i będzie okazją do twórczego odpoczynku, miłych rozmów i stworzenia czegoś pięknego własnymi rękami. 🎄 ✨

 

Warsztaty poprowadzi dla Państwa florystka Beata Koza.

 

Udział w warsztatach jest całkowicie bezpłatny - zapewniamy niezbędne materiały, a stworzone podczas spotkania dekoracje uczestnicy zabiorą ze sobą do domu.

 

❗  Liczba miejsc ograniczona.
📩  Obowiązuje rejestracja poprzez formularz online: https://forms.gle/D2uXStbN2n2PyKbo8

 

📆  13 grudnia 2025 r. (sobota)
🕰️  11:00 - 13:30
📍  Warszawa - Mokotów (okolice metra Pole Mokotowskie)
📧  Szczegółowy adres spotkania przekażemy w mailu potwierdzającym pomyślną rejestrację na wydarzenie.

 

Do zobaczenia! 💫

 

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

Zapraszamy na wyjątkowe, przedświąteczne spotkanie, podczas którego… zrobisz prezent samemu/samej sobie! 💝

 

13 grudnia w Cyryl Clubie, w godzinach 14:00–16:00 (lub do wyczerpania materiałów) czeka na Ciebie kolorowa strefa tworzenia bransoletek z kamieni naturalnych.

 

Przyjdź kiedy chcesz w podanym czasie, wybierz swoje ulubione koraliki, stwórz własną, niepowtarzalną bransoletkę — i wyjdź z uśmiechem na ustach.

 

✨  Udział jest całkowicie bezpłatny — płacisz jedynie uśmiechem!

 

To wydarzenie dla każdego, od najmłodszych po dorosłych. Zabierz przyjaciół, rodzinę lub wpadnij solo – liczy się dobra zabawa i odrobina kreatywności.

 

Udział w wydarzeniu oznacza zgodę na upublicznienie wizerunku i wykonanych prac w materiałach związanych z wydarzeniem.

 

Do zobaczenia! 💫

 

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

 

Wolontariat - trudności organizacyjne i realizacja wydarzeń

 

Wolontariat to wspaniała forma współpracy z nowymi ludźmi, pomocy innym oraz pełen radości czas przebywania wśród osób, które tak jak ty chcą pomagać. Piękne uczucie a zarazem ogromna odpowiedzialność, bo co jak zaproponowane pomysły działalności tylko ja uznam za ciekawe? Co jeśli zorganizuje wydarzenie a nikt nie przyjdzie?

 

Czarna strona wolontariatu organizacyjnego pojawia się już na samym początku organizacji i chęci organizacji wydarzeń i działań.

Na sam początek musisz swój pomysł zgłosić koordynatorowi, a w moim przypadku bardzo sympatycznej koordynatorce wolontariatu. Trwają rozmowy, sprawdzanie możliwości i szersze obrady wśród innych wolontariuszy czy są tak samo chętni do organizacji tego wydarzenia lub czy uważają, że dana pomoc jest potrzebna i przydatna. Zazwyczaj pomysł danego wolontariusza przechodzi do realizacji, ponieważ zawsze znajdzie się kilka innych osób do pomocy. Aczkolwiek zawsze towarzyszą mi te nerwy, co jeśli jednak mnie wyśmieją?

 

Samo wymyślenie pomysłu to pikuś. Przejście twojego projektu to stres i nerwy ale nie jest najtrudniejsze. Dopiero wymyślenie dalszego działania, razem z grupą osób zaangażowanych po spotkaniu organizacyjnym, jest trudna. Trzeba wymyślić plan działania, kolejność wykonywania zadań i rzeczy. Komu wysłać zaproszenie na wydarzenie a kogo jednak ominąć? Dać promocje wydarzenia na samym początku, kiedy post się pojawił w mediach społecznościowych grupy w której jestem wolontariuszem? A może jednak poczekać z tym i dać tydzień przed. Chcesz, aby było jak najlepiej i ostatecznie tak wychodzi ale jednak nerwy są.

 

Pomimo wsparcia i przeogromnego pozytywnego podejścia pojawiają się zawsze różne pytania i wiele wątpliwości czy aby na pewno jest to wystarczająco? Mogę jednak przysiąc, że dzięki temu wolontariatowi bardzo wiele mogę się nauczyć.

 

Organizacja wydarzenia zaczyna się tak naprawdę bardzo długo przed samym dniem ostatecznym realizacji. Spotkanie organizacyjne numer jeden to zazwyczaj omówienie pomysłu, działania, zebranie kontaktów i powstanie grupy na messengerze do lepszej komunikacji. W tym momencie wizja wydarzenia zaczyna się kreować i człowiek zaczyna dostrzegać, że to się zaczyna! Wtedy dzieje się magia, bo można zauważyć jak wiele osób jest chętnych do wspierania Ciebie, Twojego pomysłu i ma chęć pchania z Tobą “tego wózka”. 

 

Kolejne długie dni lub czasem i miesiące schodzą na organizacji bardziej szczegółowej. Reserch co potrzeba jeśli chodzi o wsparcie bardziej funduszowe, pozyskanie tych funduszy, kontakty z możliwymi darczyńcami i fundatorami. To właśnie tutaj powstaje dużo arkuszy google, tabelek, list i pakiet “Zrobione” i “oczekujące na wykonanie”. Ale to już tutaj pojawiają się drobne uśmiechy bo powoli widać metę zwaną “WSPANIAŁA POMOC”. 

 

Na sam koniec zostaje dzień realizacji. Wtedy jest chaos! Ogromn chaos! Chociaż podobno najlepsze i najpiękniejsze rzeczy zawsze powstają w chaosie. Cóż, w moim wypadku zawsze tak jest. Wiele organizacji wydarzeń, paczek czy spotkań i zawsze jestem zadowolony z tego jak ostatecznie wygląda mój pomysł, a chwile przed martwię się, czy damy radę okiełznać tą burzę, która przechodzi przez umysły wszystkich zaangażowanych. Ale zawsze się daje.

 

Ostatecznie wracasz do domu, oddychasz z ulgą i zastanawiasz się jak to się stało, że jesteś tak silny? Bo te dni lub miesiące organizacyjne były tak wyczerpujące, że nie zawsze dowierzasz ile dałeś radę przetrwać. Ale wiesz, że Twoja pomoc i działanie, właśnie zrobiły coś dobrego dla innych. Dały pozytywny przekaz do innych, że są jeszcze wolontariusze, którzy organizują ciekawe i przystępne formy pomocy, wykłady czy spotkania i wyjazdy. A co najważniejsze, odbiorcom się podoba.

 

I to właśnie jest powód do tego, że pomimo początkowych burzliwych myśli “a co jeśli?”, działam i chcę więcej! To uśmiech na mojej twarzy po wykonaniu dobrej roboty!

 

Alicja Król

 

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

Wolontariat w parkach narodowych

 

Dlaczego i po co?

 

Znajomość oraz troska o dziedzictwo przyrodniczo‐kulturowe powinny być obowiązkiem każdego patrioty. Roger Scruton nazwał takie podejście ojkofilią (z gr. — umiłowanie ojczyzny) — w przeciwieństwie do przeciwnej postawy zwanej ojkofobią. W swojej książce poświęconej ekologii, „Zielona rewolucja”, Scruton przeciwstawia oddolne działania lokalnych wspólnot działaniom państwowym i odgórnym. Mieszkańcy danej okolicy mają realny interes w dbaniu o dobro wspólne, podczas gdy urzędnicy mieszkający w stolicy często nie odczuwają bezpośrednich skutków degradacji środowiska. W historii to państwowe przedsiębiorstwa bywały często największymi trucicielami, dlatego o stan środowiska naturalnego i kulturowego musimy zadbać sami1. Człowiek nie może żyć tylko dla siebie — zaś wolontariat to dar naszego czasu i zaangażowania poświęcony temu, co dla nas ważne.

Ustawa o wolontariacie

 

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie stanowi podstawę prawną funkcjonowania wolontariatu w Polsce2. Określa zakres regulacji dotyczący działalności pożytku publicznego, współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi oraz warunki wykonywania świadczeń przez wolontariuszy. W praktyce oznacza to, że parki narodowe i współpracujące z nimi NGO mogą formalnie zawierać porozumienia z wolontariuszami, określając zakres obowiązków, zasady nadzoru oraz warunki ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków.

 

Ustawa precyzuje definicję i katalog podmiotów uprawnionych do korzystania ze świadczeń wolontariuszy, co pozwala na legalne angażowanie ochotników zarówno przez organizacje pozarządowe, jak i przez jednostki publiczne realizujące zadania w sferze pożytku publicznego, dzięki czemu parki narodowe mogą powierzać wolontariuszom zadania edukacyjne, monitoringowe i prace terenowe w sposób zgodny z prawem.

 

Kluczowe elementy praktyczne wynikające z ustawy to: obowiązek zawarcia porozumienia lub innej formy regulującej współpracę, możliwość zwrotu uzasadnionych kosztów poniesionych przez wolontariusza, oraz regulacje dotyczące ubezpieczenia i odpowiedzialności. Ustawa nakłada także na organizatorów obowiązek zapewnienia odpowiedniego nadzoru i szkoleń, co ma szczególne znaczenie w kontekście prac terenowych w parkach narodowych, gdzie ryzyko i wymagania bezpieczeństwa są wyższe niż przy standardowych akcjach społecznych.

 

Jak możemy pomagać we własnej okolicy

 

Zaangażowanie nie wymaga wielkich nakładów — wystarczy chęć i kilka godzin wolnego czasu. Kiedy byliśmy mali, zbieraliśmy śmieci w ramach Dnia Sprzątania Świata — inicjatywy zapoczątkowanej przez amerykańskich studentów w 1970 roku, a następnie sformalizowanej w ramach UNESCO; dlatego szkoły na całym świecie uczestniczą w tym wydarzeniu. Przykładowe formy lokalnego zaangażowania to sprzątanie terenów zielonych, udział w inwentaryzacjach przyrodniczych, pomoc przy organizacji wydarzeń edukacyjnych, prace konserwacyjne infrastruktury turystycznej oraz wsparcie administracyjne, np. archiwizacja czy mapowanie w GIS.

 

Spędź wakacje w parku narodowym

 

Wolontariat w parku narodowym łączy pożyteczną pracę z kontaktem z naturą. Wolontariat nie jest jednostronny — wymaga czasu i zaangażowania, ale daje też wiele korzyści:

- nowe umiejętności, od pracy terenowej po edukację przyrodniczą;

- kontakt z ludźmi o podobnych zainteresowaniach;

- satysfakcję z bycia częścią czegoś większego;

- poczucie sensu, często nieobecne w codziennym biegu.

 

W wielu parkach wolontariusze uczestniczą w szkoleniach, spotkaniach z pracownikami naukowymi, a czasem biorą udział w działaniach niedostępnych dla zwykłych odwiedzających. To wartościowe doświadczenie i ciekawy wpis do CV. Wolontariat na łonie przyrody to także odpoczynek od miejskiego hałasu i dopaminowego przebodźcowania, które przyczyniają się do pogarszania zdrowia psychicznego młodych ludzi. Według raportów Światowej Organizacji Zdrowia aż 20% młodzieży zmaga się z objawami zaburzeń nerwicowo‐lękowych, a w Unii Europejskiej dotyczy to około 11,2 mln osób w wieku 11–19 lat. Badania pokazują, że kilkutygodniowy, regularny kontakt z naturą — np. codzienne spacery po 20–30 minut lub łącznie około 120 minut tygodniowo — istotnie obniża objawy depresji i lęku u młodych ludzi. Najlepsze efekty obserwuje się przy systematycznym udziale w aktywnościach na świeżym powietrzu przez 9–12 tygodni, co poprawia samopoczucie oraz działa profilaktycznie3.

 

Stan programów wolontariackich w Polsce

 

W Polsce jest 23 parki narodowe, z których 10 oferuje stały program wolontariatu.

Najlepiej przygotowany program prowadzi Tatrzański Park Narodowy, odwiedzany przez największą liczbę turystów spośród wszystkich parków narodowych — dlatego każda para rąk do pomocy jest tu cenna. Jak podaje strona Parku, w programie „Wolontariat dla Tatr” wzięło udział już 6 tysięcy osób w ciągu prawie 20 lat istnienia programu4; wolontariat buduje w ten sposób silną społeczność zaangażowaną w ochronę dziedzictwa przyrodniczego. Teren Tatr objęty jest ochroną już od 19. wieku, zaś sam Park Narodowy powstanie w 1955 r.5

 

W Tatrzańskim Parku Narodowym wolontariusze wykonują szeroki zakres zadań — to jeden z najlepiej rozwiniętych programów w Polsce. Typowe obowiązki obejmują edukację turystów na temat zasad ochrony przyrody, pomoc przy wydarzeniach i akcjach edukacyjnych, prace porządkowe i konserwacyjne infrastruktury szlaków, prowadzenie obserwacji fauny i flory (liczenie populacji gatunków) oraz wsparcie badań naukowych. Turnusy kończą się podsumowaniem w formie Dni Wolontariatu TPN. Park oferuje pakiet szkoleń praktycznych, podczas których wolontariusze uczą się m.in. zasad pierwszej pomocy w warunkach górskich pod kierunkiem ratowników TOPR, orientacji w terenie górskim, rozpoznawania gatunków roślin i zwierząt oraz interpretacji zjawisk przyrodniczych; szkoleniom towarzyszą zajęcia teoretyczne i materiały edukacyjne online6.

.

W Białowieskim Parku Narodowym wolontariusze mogą doświadczyć życia blisko tradycji— mieszkają w starych leśniczówkach bez nowoczesnych udogodnień, z wodą czerpaną ze studni. Kampinoski Park Narodowy oferuje natomiast wolontariat firmowy: grupy do 20 osób mogą pomagać w szkółce leśnej, restaurować szlaki turystyczne czy usuwać inwazyjne gatunki roślin7.

 

.Nie wszystkie parki prowadzą stałe programy — w niektórych zgłoszenia przyjmowane są na pojedyncze akcje lub bezpośrednio przez administrację parku, tak jest np. w Drawieńskim Parku Narodowym czy Parku Narodowym Ujście Warty.

 

Bariery i wyzwania

 

Wolontariat napotyka na kilka przeszkód:

wysokie wymagania formalne wobec kandydatów, które mogą zniechęcać — np. w Pienińskim Parku Narodowym, aby oprowadzać turystów po zamku w Czorsztynie, wymaga się wyższego wykształcenia kierunkowego z historii sztuki lub architektury oraz znajomości języka angielskiego8;

;● ograniczenia wiekowe — wiele programów wymaga ukończenia 18 lat, co wyklucza

młodszych chętnych, którzy mogliby się zaangażować w wakacje;

konkurencja ze strony płatnych staży i pracy sezonowej, które dla studentów i osób pracujących bywają atrakcyjniejsze finansowo.

Wydaje się, że warto zwiększyć elastyczność programów, ułatwić udział młodzieży oraz lepiej promować niematerialne korzyści płynące z wolontariatu.

 

Rekomendacje

 

Aby zwiększyć udział społeczny w ochronie dziedzictwa przyrodniczego, warto:

- rozwijać programy dostosowane do różnych grup wiekowych i poziomów

doświadczenia;

- ułatwiać udział młodzieży poprzez współpracę parków narodowych ze szkołami i

uczelniami;

- promować wolontariat firmowy jako element społecznej odpowiedzialności biznesu

(CSR);

- zapewniać szkolenia i wsparcie merytoryczne dla wolontariuszy;

- upraszczać procedury zgłoszeniowe i komunikację z administracją parku

 

Wolontariat to praktyczna odpowiedź na potrzebę ochrony ojczystego dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego. Dzięki ustawowym ramom, zaangażowaniu organizacji pozarządowych i administracji parków oraz rosnącej świadomości społecznej, wolontariat może stać się trwałym elementem ochrony przyrody. Każde oddolne wzmacnia lokalne społeczności i przyczynia się do zachowania wartości tworzących tożsamość miejsca.

 

Krzysztof Kiśluk

 

Źródła

Nowak W., Ojkofilia i piękno. Roger Scruton wobec kryzysu ekologicznego, Logos i Ethos, vol. 30 2024/1, s. 27–48, https://czasopisma.upjp2.edu.pl/logosiethos/article/view/4913

European Legislation Identifyer, Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 września 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; 2025 https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1338/ogl

University of York, Green Social Prescribing: A Before and After Evaluation of a Novel Community-Based Intervention for Adults Experiencing Mental Health Problems, 2025.,

Academia. Portal Polskiej Akademii Nauk., Kontakt z naturą jako terapia – dowody z

badań, 2025.,https://academia.pan.pl/kontakt-z-natura-jako-terapia-dowody-z-badan/

Tatrzański Park Narodowy, Wolontariat., https://tpn.gov.pl/wolontariat/zadanie/745?fbclid=IwAR32Go29CMHZHJg2SprqI3BwZF1yTWL1t2xOQo3CFFNiLPEN9CARWY-f5kg

Przystanek Nauka, Tatrzański Park Narodowy ma już 60 lat., 2015., https://przystaneknauka.us.edu.pl/artykul/tatrzanski-park-narodowy-ma-juz-60-lat

Kampinoski Park Narodowy, Wolontariat dla firm., https://kampn.gov.pl/wolontariat-dla-firm

Pieniński Park Narodowy, Zadania dla wolontariusza., https://piepn.gov.pl/zadania-dla-wolontariusza

 

1. https://czasopisma.upjp2.edu.pl/logosiethos/article/view/4913

2. https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1338/ogl

3. Zobacz badania: University of York, Green Social Prescribing: A Before and After Evaluation of a Novel Community-Based Intervention for Adults Experiencing Mental Health Problems, 2025.; https://academia.pan.pl/kontakt-z-natura-jako-terapia-dowody-z-badan/

4. https://tpn.gov.pl/wolontariat/zadanie/745?fbclid=IwAR32Go29CMHZHJg2SprqI3BwZF1yTWL1t2xOQo3CFFNiLPEN9CARWY-f5kg

5. https://przystaneknauka.us.edu.pl/artykul/tatrzanski-park-narodowy-ma-juz-60-lat

6. https://tpn.gov.pl/wolontariat/zadanie/745?fbclid=IwAR32Go29CMHZHJg2SprqI3BwZF1yTWL1t2xOQo3CFFNiLPEN9CARWY-f5kg

7. https://kampn.gov.pl/wolontariat-dla-firm

8. https://piepn.gov.pl/zadania-dla-wolontariusza

 

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

📢  Zostań Wolontariuszem w Stowarzyszeniu Studenci dla Rzeczypospolitej❗

Chcesz zaangażować się w działania naszego Stowarzyszenia, ale niekoniecznie jako członek? Dołącz do nas jako wolontariusz❗

 

Zapraszamy na spotkanie rekrutacyjne 27 listopada o 18:45 w Latarni Historii (ul. Puławska 152) w Warszawie.

 

Opowiemy o tym:
🔹  na czym polega wolontariat w naszym Stowarzyszeniu,
🔹  jakie zadania możesz podejmować (organizacja wydarzeń, wsparcie techniczne, działania zdalne, lokalne i ogólnopolskie),
🔹  jakie wsparcie otrzymują wolontariusze (szkolenia, koordynator, materiały, feedback),
🔹  jakie możliwości rozwoju i zdobywania doświadczenia oferujemy.

 

Wolontariuszem może zostać każdy od 16. roku życia.


Szukamy osób kreatywnych, komunikatywnych i chętnych do działania — ale równie mocno zachęcamy do własnych propozycji projektów i inicjatyw!

 

🤝  Dołącz, zdobądź doświadczenie, poznaj inspirujących ludzi i działaj dla Rzeczypospolitej.

 

📩  Jeśli nie możesz pojawić się na wydarzeniu — wypełnij formularz i zaczekaj na kontakt od koordynatora wolontariatu.
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdEsQfIiXhdrDXBjwMutIeZk91lxzyjSbOFT9L840HMqN_HGw/viewform?brid=dyumWvOoYlHiNzfGDQjAKw

 

 

 

_________________________________

Projekt sfinansowany ze środków otrzymanych z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030.

 

 

Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej
Adres korespondencyjny:
ul. św. Filipa 23/3, 31-150 Kraków

WWW.STUDENCIDLARP.PL

Adres korespondencyjny oddziału warszawskiego:
Fundacja im. Janusza Kurtyki
Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów
ul. Rakowiecka 37
02-251 Warszawa
z dopiskiem "do Stowarzyszenia Studenci dla Rzeczypospolitej"

Wszelkie prawa zastrzeżone © Studenci dla Rzeczypospolitej 2016
projekt Jan Metrycki, wykonanie Studio graficzne